برنامهٔ پنجاه و چهارم رادیو حافظ - مقالهٔ "سکولاریسم در شعر حافظ"، نوشتهٔ دکتر محمود درگاهی


فهرست موضوعات این برنامه:


معانی واژه "سکولاریسم‌"

وجود مفاهیم سکولار‌ در آثار و اندیشه‌های دنیای کهن

حقیقت ِ دین، نگرانی از حضور اندیشه‌های سکولا‌ر ندارد

تداوم حیات دین، در نگریختن‌ از رویارویی با اندیشه‌های سکولار‌ است

توانایی و غنای معنوی دین در برخورد با انتقادهای مبتنی بر سکولاریسم‌


سه بنیان تفکر فلسفی، سیاسی و اعتقادی حافظ :

دنیا‌گرائی و لذت‌جویی، تقدس‌زدائی و تردید‌آوری، ناسازگاری با حکومت ِ امیر‌مبارز ِ مظفری

شباهت حافظ و خیام از منظر دنیا‌گرائی و لذت‌جویی

مبارزه حافظ با زاهد بدخو‌

اغتنام‌ فرصت و قدر عمر را دانستن

عناد حافظ با نمادهای زهد و دین‌داری‌ دروغین


بیت:

به می سجاده رنگین کن گرت پیر مغان گوید،

که سالک بیخبر نبود ز راه و رسم منزل‌ها


دگم‌شکنی و تابو‌ستیزی حافظ در رابطه با سیطره ظاهر‌پرستی

حافظ با همراهی دین و دولت مخالف نبوده

حکومت دینی ایده‌آل حافظ از مقایسه سه دوره‌ی حکومت ِ شاه شجاع و شاه ابو‌اسحاق و امیر مبارز‌مظفری