گوهري از بحر معنوي(2) - منصور بنانی

دوستان عزيزم سلام؛ پس از وقفه اي چند ماهه به دلايل سفر و همينطور ازدواج سپهر(پسرم) و بهاره،  گوهري از درياي بيكران مثنوي معنوي را تقديمتان مي كنم. اميدوارم كه با نورانيت اين گوهر، شادي دلتان بيشتر شود و مرا هم بابت اين غيبت عفو نماييد.

چشم ظاهر و چشم باطن

كوري كوران  ز رحمت دور نيست

كوري حرص است، كان معذور نيست

"دفتر 4 مثنوي معنوي بيت 1706"

كسي كه چشم ظاهرش كور است، از رحمت خداوند بي بهره نمي ماند. اما آن كسي كه چشم مشاهده گر درونش بر اثر غرض ورزي و حرص و طمع كور شده باشد، عذرش پذيرفته نيست و بايستي نسبت به مشاهده گري بدون غرض زندگي اقدام نمايد.

 حرص؛ خواستن چيزي است كه در حال حاضر وجود ندارد و به عبارت ديگر نپذيرفتن واقعيت موجود است. چنين حرصي ما را نسبت به واقعيت موجود نا بينا مي كند. اما مشاهده گري درست؛ آگاهي از واقعيت لحظه به لحظه زمان حال، همراه با پذيرش واقعيت موجود است. هر چه حرص كمتر باشد،  پذيرش بيشتر مي شود و پذيرش بيشتر به آگاهي و بينايي بيشتر مجال و فرصت خواهد داد.

در اينجا مثالي مي زنم ولي شما هم مي توانيد با مثالهاي ديگر ارتباط پذيرش و بينايي و يا به عبارت ديگر حرص و كوري را بهتر درك نماييد.

به عنوان نمونه واقعيت حسادت را كه ممكن است متعاقب برتري ديگران در زمينه خاصي بروز نمايد، در نظر بگيريد:


هر گونه حرص براي ميدان دادن به حسادت يا حتي حرص براي نداشتن حسادت يا خشم نسبت به خودم بابت حسادت، بيشتر باشد؛ حسادت قوي تر و موذيانه تر به حيات خود ادامه مي دهد. زيرا در هر دو حالت "سركوب" يا "غرق شدن" كوركورانه در حسادت، موجب تقويت آن و اسارت بيشتر ما مي شود.

 تنها مشاهده ي بدون غرض به ما قدرت تسلط واقعي بر حسادت و ...را مي دهد.

هر وقت حسادت بروز كرد بدون خشم يا حرص يا نا آگاهي يا چسبندگي و يكي تصور كردن خود با آن، با چشم دل فقط بگويم: "آه ذهن هم اكنون در حالت حسادت است" و همراه آن دم و بازدم خودم را حس كنم.... وضعيت داغ شدن يا سرد شدن پوست بدنم يا ضربان قلبم و.. را حس كنم يا افكاري كه همراه آن مي آيند را مشاهده نمايم ....

 اگر قدرت پذيرش حسادت را در خودم داشته باشم و بتوانم بدون "خشم و ملامت خود" يا بدون "حرص براي ارضاي حسادت در گفتار يا رفتار" يا حتي بدون "حرص براي  حالت نبودن حسادت" ؛ فقط آن را بپذيرم؛ آنگاه آگاهي ام عميق تر مي شود و واقعيت حسادت آنچنان كه هست خودش را بهتر  نشان مي دهد.

و سرانجام در حالت آگاهي عميق و وراي فكر، و مشاهده خالص و بدون قضاوت و بدون فكر حسادت؛ معجزه اي رخ مي دهد: بينايي و پذيرش كامل و "كيمياگري تبديل انرژي حسادت به انرژي عشق و محبت"


یک شب

ليلة

لو باقي ليلة 

بعمري ابيه الليله   

و اسهر في ليل عيونك    

و هي ليلة عمر


يالله يالله

وش كثر انتي جميله

يالله يالله

وش كثر انا احب


احلم احلم بك دايم

جنبي و انا صاحي و نايم

ياللي ايامي بدونك

ما هي من العمر


صوتك، همسك

بيتي و سفري

قمرک، شمسك

ليلي و فجري


و انتي يا عيوني

انتي قلبي

انا وين ما كونتي


ياللي سواد عيونك

افديه العمر


پادکست «شدیداً اینجا»

پادکست «شدیداً اینجا»


شب‌نشینی

شب‌نشینی


اسطرلاب


عشق اسطرلاب اسرار خداست


فوايد مراقبه مشاهده گريmindfulness  از ديدگاه دانشمندان غربي 10 - منصور بنانی

مراقبه بصیرت(مشاهده گري) در باز پروری زندانیان و معتادان
 تحقیقات نشان داده است که مراقبه بصیرت (مشاهده گري)، به صورت دوره های ده روزه استاندارد و داراي صلاحيت، در زندانهای هندوستان، قادر به کاهش رجعت به جرم، اضطراب و پرخاشگری بوده است ( چاندیرامانی Chandiramani و همکاران 1998 [2]؛ کومار Kumar 1995 [5]؛ وورا  Vora 1995 [6] ).
در یک مطالعه دیگر، مراقبه بصیرت با چند روش درمانی متداول دیگر( از طب سوزنی گرفته تا برنامه های سلامت روان و سایر برنامه های روان درمانی و بازپروری دیگر)، در کاهش بازگشت به مصرف مواد و سایر مسائل روانی پس از آزادی از زندان، مقایسه شدند. یافته های این پژوهش برتری مراقبه بصیرت را نشان داد (بوون و همکاران 2006 Bowen )[1] . نتایج این تحقیق بیانگر کاهش معنی دار مصرف کوکائین، الکل و ماری جوانا طی سه ماه پس از آزادی از زندان بود. همینطور از لحاظ آماری به طور معنی داری در گروهی که تجربه مراقبه بصیرت داشتند، مسائل روانی کمتری به چشم می خورد ( ایوانوسکی و مالهی 2007Ivanovski and Malhi )[4] . در یک تحقیق دیگر مؤثر بودن مراقبه بصیرت در کنترل و درمان اعتیاد به انحراف جنسی تأیید شده است ( چاندیرامانی )[3] .

فوايد مراقبه مشاهده گريmindfulness  از ديدگاه دانشمندان غربي 9 - منصور بنانی

مراقبه بصیرت ( مشاهده گري) و روش دوازده قدمی

روش دوازدهه قدمي يا روش انجمن معتادان گمنام كه در مورد هر اعتيادي ممكن است به كار رود ( مثل پرخوران گمنام، الكلي هاي گمنام و..)، از دوازده قدم تشكيل شده كه قدم يازدهم آن به مراقبه و دعا اختصاص دارد. اما ساير قدمها هم، با مراقبه بصيرت همخواني داشته و همراهي آن با مراقبه، كمك شاياني به پيشبرد آن مي كند( جاکوبس استوارت 2010 )  (1 ):

قدم های دوازده گانه، اصولی هستند كه بهبودی برای معتادان به مصرف انواع مواد را ممكن می سازند:

1- ما اقرار كردیم كه در مقابل اعتیادمان عاجز بودیم و زندگیمان آشفته گردیده بود.

2- ما به این باور رسیدیم كه نیرویی برتر از خودمان می تواند سلامت عقل را به ما باز گرداند.

3- تصمیم گرفتیم كه اراده و زندگی خود را به خداوند، بدان گونه كه او را درك كردیم بسپاریم.


اساس زندگی - محمدجعفر مصفا

   انسان از يك پايگاه دروني به زندگي وصل نيست. با زندگي غريبه است. زندگي نمي‌كند بلكه دنياي دروني خود را تكرار مي‌كند و آن را به حساب زندگي مي‌گذارد و اين دنياي دروني يك دنياي گسسته و غيرمرتبط است.



فدیه - وبلاگ محمدجعفر مصفا

   اصولا زندگی انسان "هویت فکری" در تمام ابعاد و زمینه‌ها یک زندگی نسیه و معلق است . کیفیت "شدن" و "بعداً رسیدن" دارد. و انسان به هوای آن زندگی وعده ای و نسیه، زندگی نقد را می‌بازد و از دست می‌دهد.


دانش و عرفان - وبلاگ محمدجعفر مصفا

   ذهن من می‌تواند پر از دانش‌های علمی باشد ولی در کیفیت آگاهی یا عرفان نباشد. و برعکس می‌تواند هیچ دانشی نداشته باشد ولی یک ذهن عارف باشد، در کیفیت شناخت باشد. شناخت به معنای «هر چیز را آنگونه که هست، دیدن». پس در اصل، همهٔ انسانها عارف‌اند و می‌توانند عارف بمانند.


خداحافظ

خداحافظ ...

و سلام!


مُجملیات (مینیمال‌ها) - (لطفاً عنوان مینیمال را در ابتدای نظر خود قید کنید.)

مُجملیات (مینیمال‌ها)

(لطفاً عنوان مینیمال را در ابتدای نظر خود قید کنید.)

دربارهٔ مینیمال‌ها:


   بعضی‌ها می‌گویند مینیمال همان شکل سریع تلفظ کلمهٔ Mini Mail به معنای نامهٔ کوچک است که در فارسی کوته‌نوشت نیز معنی می‌شود. در واقع مینیمال‌نویس یا همان مینیمالیست، حاصل تأمل خود را به صورت خلاصه در چند سطر بیان می‌کند. به این صورت هم وقت کمتری صرف خواندن و نوشتن می‌شود و هم منظور به راحتی بیان می‌شود.


   مینیمال تاریخچه‌ای گسترده دارد. شاید قدمت مینیمال به اندازهٔ قدمت زندگی بشر است. مثلاً، همهٔ ضرب‌المثل‌های تاریخ در همهٔ زبان‌ها به نوعی مینیمال به حساب می‌آیند.


   در یک جمله: مینیمال، جمله‌ای کوتاه و بامعنی است. 


   ساده‌نویسی، مختصرنویسی، لُب‌نویسی، ریزنوسیی و کوتاه‌نویسی نیز می‌توانند نام‌های دیگر مینیمال‌نویسی باشند.



چند نکتهٔ دربارهٔ این مینیمال‌ها:


   مجملیات ممکن است روزی چند بار آپدیت(بروز) شود. هر جا اینترنت پیدا کنم، و مجملی بیاید، سریع آن را در اینجا می‌نویسم. چه در سفر چه در حضر.


   مجملیات دسته بندی موضوعی نمی‌شود.


   قسمت نظرهای هر مینیمال مشترک است برای همهٔ مینیمال‌ها. لذا لطفاً در قسمت نظرات، اول نام عنوان آن مینیمال را بنویسید تا مشخص باشد نظر شما دربارهٔ کدام مینیمال است.




پادکست «نامه‌ها و حرفها»

پادکست «نامه‌ها و حرفها»


برنامهٔ پنجاه و دوم رادیو حافظ - بخش دوم و پایانی از مقالهٔ "طنز در اشعار حافظ‌"

برنامهٔ پنجاه و دوم رادیو حافظ - بخش دوم و پایانی از مقالهٔ "طنز در اشعار حافظ‌"


برنامهٔ پنجاه و یکم رادیو حافظ - بخش اول از مقالهٔ "طنز در اشعار حافظ‌"

برنامهٔ پنجاه و یکم رادیو حافظ - بخش اول از مقالهٔ "طنز در اشعار حافظ‌"


برنامهٔ پنجاهم رادیو حافظ - مقالهٔ  "ذهن و زبان حافظ در مقایسه با سعدی، مولوی و خیام"

برنامهٔ پنجاهم رادیو حافظ - مقالهٔ  "ذهن و زبان حافظ در مقایسه با سعدی، مولوی و خیام"


برنامهٔ چهل و نهم رادیو حافظ - بخش دوم و پایانی از مقالهٔ "بار امانت در قلمرو‌ حافظ‌"

برنامهٔ چهل و نهم رادیو حافظ - بخش دوم و پایانی از مقالهٔ "بار امانت در قلمرو‌ حافظ‌"


برنامهٔ چهل و هشتم رادیو حافظ - بخش اول از مقالهٔ  "بار امانت در قلمرو‌ حافظ‌"

برنامهٔ چهل و هشتم رادیو حافظ - بخش اول از مقالهٔ  "بار امانت در قلمرو‌ حافظ‌"


فواید مراقبهء مشاهده گری mindfulness از ديدگاه دانشمندان غربي 8 - منصور بنانی

 مارلات و گوردون Marlatt و Gordon (1985) [2] برنامه "پیشگیری از عود" Relapse prevention را با تلفیق اصول شناخت و رفتار درمانی و مراقبه بصیرت (مشاهده گری)؛ برای ممانعت از برگشت به اعتیاد ارائه نمودند. مراقبه بصیرت برای مقابله با وسوسهء برگشت به اعتیاد به بیماران یاری می رساند.

مارلات در 1994 اعلام نمود[3]  که مراقبه بصیرت بر اساس پذیرش تجربه ی مشاهدهء تغییر دائمی حس های بدنی در لحظه به لحظه زمان حال استوار است و خرد درک و پذیرش عمیق تغییر، تعادل ذهن و صبر را به ارمغان می آورد[1,3] . در صورتیکه اعتیاد، درست بر خلاف تجربهء مراقبه بصیرت، بر اساس عدم توانایی در پذیرش لحظه حال و جستجوی مصرانه برای تجربه نشئگی بعدی اعتیاد است.

 استعاره "موج سواری بر روی امواج اشتیاق " با کمک تمرین مراقبه، بیمار را تشویق می کند که "اشتیاق و حرص شدید به ماده مورد اعتیاد" را همچون "موج اقیانوس" تصور نماید که به تدریج پدیدار می شود و به اوج خود می رسد ولی به تدریج هم فروکش می کند تا نا پدید گردد.

در واقع مراقبه گر درک می کند که عدم پاسخ به میل شدید درونی و فقط مشاهده گر بودن این میل، در نهایت منجر به عبور بی خطر این میل می گردد و آسمان هم به زمین نمی رسد! صرف مشاهدهء میلی که از "نا خود آگاه شرطی" می جوشد و اوج می گیرد، کار ساده ای نیست زیرا این میل تقاضای شدید پاسخ و عمل را مطرح می کند، اما مراقبه گر صبور با کمک مشاهده، زور و فشار میل را کاهش می دهد تا بتدریج این میل از اوج به حضیض و افول برسد. مشاهدهء این "اوج و حضیض میل" را بدون غرق شدن در واكنش، موج سواری می گویند. این موج سواری در سایه ء حضور آگاهانه و حفظ تعادل ذهن امکان پذیر است و در صورت عدم حضور و در تاریکی عدم مشاهده گری، میل و افکار همراه آن انسان را به مانند پر کاه به هر کجا می کشانند و سرانجام غرق خواهند کرد. اما هر میل شدید و حرصی، دیر یا زود فروکش خواهد کرد؛ و هنر مشاهده گر آن است که در تلهء حرص گرفتار نشود و در اوج حرص، دست به گفتار و رفتاری نزند که جز پشیمانی و رنج چیزی به دنبال ندارد! تنها موج سواری کند و از غرق شدن در دریای امیال بپرهیزد.

بنابراین مهارت های مراقبهء بصیرت، بیماران را قادر می سازد تا امواج اشتیاق را همانطور که بروز می نمایند، مشاهده کنند. آنها را بدون قضاوت بپذیرند و با آنها به روشهای مناسب و عاقلانه، برخورد نمایند. مشاهدهء بدون رد و قبول میل و اشتیاق، قدرت لجام گسیختهء آن را به نفع مشاهده گر مصادره می کند!

اصولاً هدف از حرص شدید این است که بر اساس نا آگاهی و غرق شدن در افکار شرطی و ندیدن عواقب کار، ما را به عمل واکنشی و احساسی وادار نماید. در اوج میل و حرص بنظر می رسد که مهمترین عاملی که انسان را از غرق شدن در حرص و عواقب آن محافظت می کند، حضور در زمان حال، آگاهی ورای فکر و مشاهده گری و عقل کلی است. مراقبه گر یا کسی که این تمرین را انجام می دهد، در این "موج سواری" و در حالت توجه، مراقب است که غرق در اشتیاق نگردد و بر اساس آن مرتکب عمل نشود و درک نماید که اشتیاق شدید هم از قانون گذرا و موقتی بودن تبعیت می نماید. این تمرین از پایه های مراقبه بصیرت و مشاهده گری است که در اعماق ذهن و در ریشه های عادتهای قدیمی هم تمرین می شود و دیر یا زود به ریشه کنی آنها منتهی خواهد شد.


پادکست «ذکر»

پادکست «ذکر»